Bajet 2027 Dibentang Jumaat Ini: Cara Membaca Angka Bilion, Trilion dan Peratus KDNK

Jumaat ini, 9 Oktober 2026, Menteri Kewangan akan membentangkan Belanjawan 2027 di Dewan Rakyat. Ini belanjawan MADANI yang kelima, dan Kenyataan Pra-Belanjawan yang dikeluarkan Kementerian Kewangan pada Ogos lalu sudah menggariskan arahnya: meningkatkan pertumbuhan negara, menaikkan taraf hidup asas rakyat, dan memperbaharui tadbir urus.

Selepas pembentangan, berita akan dipenuhi angka. Ratusan bilion ringgit, defisit sekian peratus KDNK, hutang lebih satu trilion. Angka sebesar itu sukar dirasai, dan kebanyakan orang membacanya sepintas lalu. Artikel ini bukan ramalan tentang apa yang akan diumumkan. Ia panduan ringkas untuk memahami angka-angka itu sendiri, supaya apabila ia diumumkan Jumaat nanti, anda tahu apa maksudnya.

Mulakan dengan saiz. Satu bilion ialah seribu juta. Bayangkan anda membelanjakan RM1 juta setiap hari, tanpa cuti. Untuk menghabiskan RM1 bilion, anda perlukan seribu hari — hampir dua tahun sembilan bulan. Belanjawan 2026, yang dibentangkan pada 10 Oktober 2025, berjumlah RM419.2 bilion. Pada kadar RM1 juta sehari, wang itu mengambil lebih 1,100 tahun untuk dihabiskan.

Satu trilion pula ialah seribu bilion. Kenyataan Pra-Belanjawan 2027 menyebut hutang Kerajaan Persekutuan pernah mencecah RM1.2 trilion, bersamaan lebih 60 peratus KDNK pada 2023. Itu hampir tiga kali ganda saiz satu belanjawan tahunan.

Cara paling mudah untuk menjadikan angka begini bermakna ialah membahaginya dengan bilangan penduduk. Malaysia mempunyai kira-kira 34 juta orang. RM419.2 bilion dibahagi 34 juta ialah lebih kurang RM12,300 bagi setiap orang — setiap bayi, pelajar dan pesara. Hutang RM1.2 trilion pula bersamaan kira-kira RM35,000 seorang. Pengiraannya tidak sukar jika anda buang sifar dahulu: 419.2 bilion ialah 419,200 juta, dan 419,200 dibahagi 34 lebih kurang 12,300.

Kemudian, perhatikan ke mana wang itu pergi. Belanjawan dipecahkan kepada dua bahagian besar. Perbelanjaan mengurus ialah kos menjalankan kerajaan setiap hari: gaji penjawat awam, pencen, subsidi dan bayaran faedah hutang. Perbelanjaan pembangunan pula untuk membina sesuatu yang kekal: jalan, sekolah, hospital dan projek infrastruktur. Dalam Belanjawan 2026, RM338.2 bilion atau 80.7 peratus ialah perbelanjaan mengurus, dan hanya RM81 bilion untuk pembangunan. Kira-kira empat ringgit daripada setiap lima ringgit digunakan untuk menjalankan negara, bukan membinanya.

Angka yang paling kerap disebut, dan paling kerap disalah faham, ialah defisit fiskal. Defisit ialah jurang antara apa yang kerajaan belanjakan dengan hasil yang dikutipnya dalam setahun, dan jurang itu ditampung dengan berhutang. Untuk 2026, hasil kerajaan dianggarkan RM343.1 bilion berbanding perbelanjaan RM419.2 bilion. Jurangnya kira-kira RM76 bilion — angka yang hampir sama dengan pinjaman baharu RM75.6 bilion yang disebut dalam Kenyataan Pra-Belanjawan bagi 2025.

Defisit hampir tidak pernah disebut dalam ringgit. Ia disebut sebagai peratus KDNK, iaitu nilai semua barang dan perkhidmatan yang dihasilkan negara dalam setahun. Sebabnya mudah: hutang RM76 bilion besar bagi ekonomi kecil dan kecil bagi ekonomi besar. Mengukurnya berbanding saiz ekonomi menjadikan angka setiap tahun boleh dibandingkan. Menurut Kementerian Kewangan, defisit telah turun daripada 6.4 peratus pada 2021 kepada 3.7 peratus pada 2025, dan sasaran bagi 2026 ialah 3.5 peratus.

Di sinilah perangkap paling biasa dalam membaca berita ekonomi. Penurunan daripada 3.7 peratus kepada 3.5 peratus ialah penurunan 0.2 mata peratusan, bukan penurunan 0.2 peratus. Jika dikira sebagai perubahan relatif, defisit itu sebenarnya mengecil kira-kira 5.4 peratus. Kedua-dua cara betul, tetapi maksudnya berbeza sama sekali, dan tajuk berita tidak selalu jelas yang mana satu digunakan. Apabila anda membaca “turun 0.2 peratus”, tanyalah diri sendiri: mata peratusan, atau peratus?

Perangkap kedua ialah perkataan “naik”. Belanjawan 2026 dilaporkan naik 1.7 peratus berbanding Belanjawan Disemak 2025. Kedengaran besar dalam bilion, tetapi dengan kadar inflasi sekitar 1.9 peratus pada Jun 2026, kenaikan 1.7 peratus sebenarnya hampir mendatar dari segi kuasa beli. Sentiasa bandingkan kenaikan dengan inflasi sebelum membuat kesimpulan bahawa sesuatu “meningkat”.

Perangkap ketiga ialah menjumlahkan angka yang tidak sepatutnya dijumlahkan. Peruntukan sering diumumkan dalam bentuk yang berbeza: ada yang setahun, ada yang untuk beberapa tahun, ada yang merupakan jaminan atau pinjaman dan bukan perbelanjaan langsung. Angka yang diumumkan dalam ucapan tidak semestinya bermaksud wang tunai yang keluar pada tahun itu.

Bagi kebanyakan isi rumah, yang paling penting bukan angka bilion, tetapi angka yang sampai ke poket. Di sini, congak mudah sudah cukup. Subsidi RON95 melalui BUDI95 kekal pada RM1.99 seliter, dengan had 300 liter sebulan. Bantuan SARA sebanyak RM100 kepada kira-kira 22 juta rakyat berumur 18 tahun ke atas bersamaan RM2.2 bilion secara keseluruhan — jumlah yang besar bagi kerajaan, tetapi RM100 bagi setiap penerima. Kedua-dua cara melihat angka itu betul, dan ia menjawab soalan yang berbeza.

Jika Belanjawan 2027 menyentuh cukai jualan dan perkhidmatan, perkara yang patut dikira ialah kesannya kepada harga sebenar. Kami pernah menerangkan cara mengira SST, termasuk beza antara harga sebelum dan selepas cukai, di cerdikcerdik.com/blog/cara-kira-sst, dan kalkulatornya ada di cerdikcerdik.com/tools/tax-calculator. Untuk peratusan pula, teknik mengira sepuluh peratus dahulu dan membina selebihnya daripada situ, seperti yang kami tulis di cerdikcerdik.com/blog/kira-dari-kiri, akan sangat berguna sepanjang minggu ini.

Jadi, apabila angka-angka itu diumumkan Jumaat nanti, cuba tiga perkara ini. Bahagikan dengan 34 juta untuk mendapat angka setiap orang. Tanya sama ada perubahan peratus itu mata peratusan atau perubahan relatif. Dan bandingkan sebarang kenaikan dengan inflasi. Tiga langkah kecil itu sudah memadai untuk membaca belanjawan dengan lebih jelas daripada kebanyakan tajuk berita.

Dan jika anda mahu kemahiran congak begini menjadi lebih pantas, latihan harian di cerdikcerdik.com/math mengambil kurang lima minit. Hari Isnin dan Selasa ada tiga tahap, hari Rabu hingga Jumaat ada empat, dan pada hujung minggu tahap kelima ditambah — jadi Jumaat ini, hari belanjawan, ialah hari yang sesuai untuk mencuba empat tahap sekali gus.