Harga Minyak Turun 30 Sen: Siapa Sebenarnya Jimat, dan Berapa?

Kementerian Kewangan mengumumkan harga minyak tanpa subsidi turun bagi minggu 22 hingga 28 Oktober 2026, minggu kedua berturut-turut. RON95 tanpa subsidi turun 30 sen kepada RM4.32 seliter, RON97 turun 30 sen kepada RM4.80, dan diesel di Semenanjung turun 10 sen kepada RM5.07. Menurut kementerian, harga produk petroleum yang ditapis di pasaran serantau mula sederhana dalam tempoh pengiraan, walaupun harga minyak dunia dijangka kekal tidak menentu.

Berita harga minyak turun memang menyenangkan. Tetapi sebelum congak berapa jimatnya, soalan pertama ialah: siapa yang sebenarnya terkesan?

Bagi kebanyakan pemandu Malaysia, jawapannya: tiada siapa. Rakyat Malaysia yang mempunyai lesen memandu yang sah membayar RM1.99 seliter untuk RON95 di bawah BUDI95, sehingga kuota bulanan 300 liter. Kuota itu dikurangkan kepada 200 liter mulai 1 April, kemudian dikembalikan kepada 300 liter mulai 1 September. Selagi anda dalam kuota, harga di pam kekal RM1.99, tidak kira minyak dunia naik atau turun.

Penurunan minggu ini terasa bagi mereka yang membayar harga tanpa subsidi: pengguna RON97, pengguna RON95 yang melebihi kuota atau tidak layak, dan pengguna diesel tanpa subsidi.

Berapa nilainya setangki? Mudah sahaja: darab saiz tangki dengan perubahan harga. Untuk tangki 40 liter RON97, 40 darab 30 sen ialah RM12. Mengisi penuh kini RM192, berbanding RM204 minggu lepas. Bagi diesel, penurunan hanya 10 sen, jadi tangki 50 liter jimat RM5.

Dalam peratus, ceritanya sedikit berbeza. Bagi RON95 tanpa subsidi, 30 sen daripada harga minggu lepas, RM4.62, ialah penurunan kira-kira 6.5 peratus. Bagi RON97, 30 sen daripada RM5.10 ialah kira-kira 5.9 peratus. Penurunan yang sama dalam sen ialah peratus yang lebih kecil apabila harga asalnya lebih tinggi.

Di sinilah satu perangkap peratus yang biasa. Jika minggu depan RON95 tanpa subsidi naik semula 30 sen, daripada RM4.32 kembali ke RM4.62, itu bukan kenaikan 6.5 peratus. Ia kenaikan kira-kira 6.9 peratus, kerana kali ini 30 sen dibandingkan dengan harga yang lebih rendah, RM4.32. Turun 30 sen dan naik 30 sen membawa anda kembali ke harga yang sama, tetapi peratusnya tidak sama. Sebab itu dua tajuk berita, satu tentang penurunan dan satu tentang kenaikan, boleh menyebut peratus berbeza untuk jumlah sen yang sama.

Ada satu lagi cara melihat angka minggu ini, dan ia lebih menarik bagi pengguna BUDI95. Beza antara harga tanpa subsidi dan harga BUDI95 ialah nilai subsidi bagi setiap liter. Minggu ini, RM4.32 tolak RM1.99 ialah RM2.33 seliter, iaitu lebih separuh daripada harga sebenar. Bagi seseorang yang menggunakan kesemua 300 liter kuotanya, congaknya begini: 300 darab RM2 ialah RM600, dan 300 darab 33 sen ialah RM99. Jumlahnya RM699 sebulan pada harga minggu ini.

Minggu lepas, apabila harga tanpa subsidi RM4.62, subsidi itu bernilai RM2.63 seliter, atau RM789 bagi 300 liter. Jadi bagi pengguna BUDI95, harga minyak yang turun tidak menjimatkan apa-apa di pam. Yang berubah ialah nilai subsidi yang ditanggung kerajaan bagi pihak mereka, yang turun RM90 bagi kuota penuh.

Harga minyak tanpa subsidi ditetapkan setiap minggu menggunakan Mekanisme Harga Automatik, atau APM, yang digunakan sejak 1983. Sebab itulah harga baharu diumumkan setiap minggu, seperti minggu ini pada hari Rabu untuk berkuat kuasa pada hari Khamis, dan sebab itulah congak ringkas begini berguna untuk difahami: darab liter dengan sen untuk tahu nilai setangki, dan bandingkan perubahan dengan harga asal untuk tahu peratusnya.

Kedua-dua langkah itu ialah kemahiran congak yang sama: memecahkan angka kepada bahagian yang mudah, seperti 300 darab RM2 ditambah 300 darab 33 sen. Untuk melatihnya beberapa minit sehari, cuba cabaran harian di cerdikcerdik.com/math.